An toàn xe nâng là yếu tố cốt lõi giúp bảo vệ tính mạng người lao động và ngăn ngừa thiệt hại tài sản trong vận hành kho xưởng. Do đó, việc ghi nhớ và tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vận hành sẽ giúp tối ưu hiệu suất công việc và xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp và an toàn. Sau đây, Xe Nâng Plus sẽ hướng dẫn chi tiết những quy chuẩn an toàn quan trọng mà mọi tài xế cần nắm vững để phòng tránh rủi ro.
Tìm hiểu về xe nâng và những mối nguy hiểm có thể xảy ra
Xe nâng là thiết bị vận chuyển và nâng hạ hàng hóa thiết yếu giúp tối ưu hóa quy trình luân chuyển hàng hóa tại các kho bãi. Tuy nhiên, nếu không được vận hành đúng kỹ thuật sẽ không đảm bảo an toàn tại nơi làm việc. Theo các số liệu thống kê về an toàn lao động, mỗi năm có hàng nghìn vụ tai nạn liên quan đến xe nâng, gây thương tích cho hơn 1.500 công nhân. Việc vận hành sai quy trình có thể dẫn đến những tai nạn xe nâng như: tải bị rơi, đè bẹp người, hư hại hàng hóa, xe nâng bị lật, công nhân bị ngã từ càng nâng hàng, tầm nhìn người lái bị hạn chế nên dẫn đến tai nạn nghiêm trọng,…
Các tai nạn có thể xảy ra nếu vi phạm các nguyên tắc
Các tai nạn tiềm ẩn khi vi phạm nguyên tắc vận hành xe nâng:
- Vận hành quá tải trọng cho phép: Người lái xe nâng không được đào tạo bài bản về các nguyên tắc của vật lý, nâng vật nặng hơn tải trọng cho phép.
- Mất kiểm soát phương tiện: Người lái không làm chủ được xe nâng tốc độ hoặc tay lái, gây ra các va chạm trực tiếp với người đi bộ, chướng ngại vật hoặc các phương tiện khác trong kho.
- Sử dụng xe không đảm bảo kỹ thuật: Vận hành xe cẩu thả, sử dụng xe không an toàn bị bong tróc hoặc thiếu bộ phận làm tăng nguy cơ rơi đổ hàng hóa hoặc hỏng hóc bất ngờ giữa chừng.
- Vi phạm quy trình an toàn nâng hạ: Không tuân thủ các quy định về chiều cao nâng, góc nghiêng trụ nâng hoặc đứng trên càng nâng, dẫn đến tai nạn ngã từ trên cao hoặc đè bẹp người.
Do đó, để đảm bảo an toàn tuyệt đối, người vận hành và doanh nghiệp cần kiểm tra tổng thể toàn bộ thiết bị trước khi vào vận hành. Ngoài ra, trong khi sử dụng bạn cũng phải cần thường xuyên kiểm tra thiết bị định kỳ để phát hiện kịp thời các sự cố, hư hỏng. Đặc biệt cần lưu ý sau khi thay thế hoặc sửa chữa các bộ phận, chi tiết quan trọng cần kiểm tra và vận hành thử trước khi đưa vào sử dụng.
Các hành động bị nghiêm cấm khi vận hành xe nâng
Dưới đây là các hành động bị nghiêm cấm trong quá trình vận hành và nâng hàng để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người lao động và thiết bị:
- Lên hoặc xuống xe khi phương tiện đang hoạt động hoặc đang di chuyển.
- Nâng hạ hoặc chuyển tải khi có người đứng ở bên dưới tải trọng hoặc trong tầm với của càng nâng.
- Người ở lại trong vùng hoạt động như bán kính quay xe, khu vực nâng hạ của thiết bị.
- Nâng hàng khi tải trọng chưa ổn định, móc tải không cân hoặc thiếu thiết bị cố định.
- Nâng các vật đang bị vùi dưới đất, bị vật khác đè lên hoặc đang có liên kết cơ khí với các cấu kiện khác.
- Thực hiện chuyển hướng chuyển động của các cơ cấu khi động cơ hoặc bộ phận đó chưa dừng hẳn.
- Vừa dùng người để đẩy hoặc kéo tải, vừa cho cơ cấu nâng hạ hoạt động đồng thời.
- Dùng càng nâng để nâng người lên cao hoặc chở người trên xe trừ các loại xe nâng người chuyên dụng có lồng bảo vệ.
Tham khảo thêm các biển cảnh báo an toàn xe nâng
Trường hợp bắt buộc ngưng hoạt động của xe nâng
Việc ngưng hoạt động xe nâng ngay lập tức là bắt buộc khi phát hiện các dấu hiệu không an toàn để tránh tai nạn lao động nghiêm trọng. Dưới đây là các trường hợp cụ thể:
- Hệ thống phanh hỏng: Phanh bị mòn, đứt, không ăn hoặc không hoạt động đúng cách.
- Kết cấu kim loại bị nứt hoặc gãy: Phát hiện các vết nứt, gãy ở các bộ phận quan trọng như khung nâng, càng nâng, hoặc thân xe.
- Hệ thống nâng hạ hư hỏng: Cáp, xích, móc nâng bị rạn nứt, mòn hoặc hỏng nặng.
- Rò rỉ nhiên liệu hoặc dầu: Phát hiện xe nâng bị rò rỉ nhiên liệu, dầu thủy lực, hoặc các chất lỏng khác.
- Sự cố động cơ, hệ thống điện: Xe có tiếng ồn lạ, bốc khói, mùi khét, hoặc hệ thống điện không ổn định.
- Đảm bảo an toàn cho các phương tiện: Trong các trường hợp cấp tải và dỡ vật liệu cho các phương tiện vận tải cần đảm bảo an toàn, không di chuyển tải nếu khoảng cách từ đáy vật nâng đến các vật cản phía dưới nhỏ hơn 0,5m.
- Khoảng cách với người điều phối: Khi cấp hàng vào toa xe, nếu người dưới đất không đứng cách xa toa xe tối thiểu 3m, phải ngưng thao tác để điều chỉnh vị trí an toàn.
- Sử dụng sai công năng: Không dùng đầu trục hoặc càng nâng để thực hiện các hành vi đẩy, kéo các thiết bị khác không đúng chức năng.
- Người chưa ở vị trí an toàn: Chỉ thực hiện nâng hạ khi người móc cáp, phụ tải đã đứng ở khu vực an toàn. Ngưng hoạt động khi các bộ phận của xe hoặc vật nâng có nguy cơ va đập vào người, phương tiện khác hoặc thiết bị xung quanh.
- Quy tắc vào cabin: Nếu có người muốn vào cabin mà chưa nhận được tín hiệu đồng ý của người điều khiển hoặc chưa đứng đúng vị trí sàn đi lại, tuyệt đối không vận hành thiết bị.
- Hành vi nguy hiểm: Ngừng ngay nếu phát hiện người trong cabin thò đầu, tay hoặc chân ra ngoài khi xe đang hoạt động.
Các nguyên tắc an toàn xe nâng cần nhớ khi vận hành
Sau đây là các nguyên tắc an toàn xe nâng cần nhớ để đảm bảo an toàn cho cả người lái và xe nâng khi vận hành:
Kiểm tra kỹ thuật vào đầu ca làm việc
Kiểm tra kỹ thuật đầu ca luôn thực hiện kiểm tra xe theo bảng checklist trước khi khởi động. Tuyệt đối không vận hành nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu hư hỏng hoặc mất an toàn nào.
Quan sát các biển báo
Quan sát biển báo và nghiêm túc chấp hành các biển cảnh báo, rào chắn và chỉ dẫn tại nơi làm việc. Khi lái xe ra khỏi khu vực kho, phải đặc biệt chú ý đến người đi bộ và chủ động giảm tốc độ.
Kiểm tra độ cao của tải khi di chuyển
Kiểm tra độ cao của tải khi di chuyển bằng cách luôn hạ hàng hóa xuống sát mặt đất trong suốt quá trình chạy xe nhằm giúp hạn chế cản trở tầm nhìn và giữ trọng tâm xe ổn định.
Cấm chở người trái phép
Cấm chở người trái phép vì xe nâng chỉ được dùng để di chuyển hàng hóa. Không dùng xe để chở người dưới mọi hình thức vì rất dễ dẫn đến tai nạn nghiêm trọng. Bên cạnh đó, không nên đứng trên càng nâng để làm việc trên cao khi không có bệ gắn an toàn chuyên dụng, tránh nguy cơ trượt ngã nguy hiểm.
Kiểm soát tốc độ di chuyển
Hãy kiểm soát tốc độ bằng cách không phóng nhanh, phanh gấp hay cua đột ngột, đồng thời duy trì sự cẩn trọng khi xe chạy rỗng để bảo vệ an toàn cho chính bạn và những người xung quanh.
Đảm bảo an toàn ở vùng dưới càng nâng
Để đảm bảo vùng an toàn dưới càng nâng, tuyệt đối không một ai được phép đứng hoặc đi lại dưới khu vực này nhằm phòng ngừa rủi ro hàng hóa rơi trúng gây tai nạn nguy hiểm.
Xếp hàng hoá cân bằng
Các loại hàng hóa khi nâng cần được sắp xếp cân bằng, đặt đúng vị trí và trọng lượng được phân bổ đều trên khung nâng, không cố gắng chèn hoặc đặt chênh lệch nhằm tránh nguy cơ mất trọng tâm gây lật xe hoặc rơi đổ hàng hóa trong quá trình di chuyển.
Xử lý hàng che khuất tầm nhìn
Khi gặp trường hợp hàng che khuất tầm nhìn do khối hàng quá cao cản trở phía trước, tài xế phải di chuyển lùi và áp dụng đúng quy tắc đi dốc nếu gặp đoạn đường nghiêng nhằm tránh nguy cơ va chạm nguy hiểm, hoặc có thể yêu cầu người hỗ trợ xi-nhan và hướng dẫn đường đi.
Cố định kiện hàng
Tài xế cần cố định kiện hàng, đảm bảo hàng hóa được xếp đặt vững chắc, đặc biệt là các loại hàng cồng kềnh nhằm tránh nguy cơ rơi đổ khi di chuyển, đồng thời luôn phải tập trung quan sát và lái xe cẩn trọng.
Không nâng quá tải
Hãy luôn tuân thủ giới hạn tải trọng định mức và tuyệt đối không nâng quá tải, bởi hành động này rất dễ gây mất trọng tâm, làm mất kiểm soát phương tiện khi di chuyển.
Quan sát và tuân thủ các biển báo
Người vận hành cần chú ý các giới hạn bằng cách quan sát và tuân thủ nghiêm ngặt các biển báo về tải trọng, chiều cao trần nhà hoặc khung nâng, cũng như các cảnh báo có người đi bộ quanh khu vực để tránh rủi ro tai nạn.
Kiểm tra độ chịu tải khi lên dốc
Trước khi lên dốc, hãy kiểm tra độ chịu tải của mặt đường để chắc chắn rằng bề mặt dốc có đủ khả năng chịu được tổng trọng lượng của cả xe và hàng.
Tư thế ngồi an toàn
Để đảm bảo tư thế ngồi an toàn, tài xế chỉ vận hành xe khi đã ngồi đúng vị trí và giữ toàn bộ cơ thể bên trong khoang cabin, tuyệt đối không thò tay, chân hoặc đầu ra ngoài khi xe đang chạy.
Giữ khoảng cách an toàn
Người điều khiển cần giữ khoảng cách an toàn giữa các xe và sẵn sàng phanh khi cần, đặc biệt là khi lưu thông trên đường công cộng hoặc những nơi có nhiều xe nâng cùng hoạt động.
Làm chủ tay lái
Tài xế cần luôn giữ chắc tay lái và kiểm soát tốt hướng đi của xe nâng, không được chủ quan tiếp tục di chuyển khi kiện hàng phía trước quá cao làm che khuất tầm nhìn.
Không di chuyển khi trạng thái hàng hoá nâng cao
Tài xế không được di chuyển xe nâng khi hàng hóa vẫn đang ở trạng thái cao, cần hạ thấp hàng hóa xuống mức vừa phải để đảm bảo sự cân bằng khi di chuyển. Chỉ nâng cao hàng hóa khi đã tiếp cận sát vị trí xếp dỡ hoặc giá kệ và xe đã dừng hẳn để chuẩn bị đặt hoặc lấy hàng.
Đỗ xe đúng quy định
Để đỗ xe đúng quy định và khi dừng đỗ bạn hãy hạ càng nâng sát đất, ngả khung nâng về phía trước, kéo phanh tay, tắt công tắc nguồn (nếu có) và rút chìa khóa xe trước khi rời đi.
Vận hành xe nâng đòi hỏi sự tập trung cao độ để ngăn ngừa tối đa các rủi ro về người và tài sản. Hy vọng những quy chuẩn an toàn từ Xe Nâng Plus sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích, giúp đội ngũ tài xế nâng cao ý thức chủ động kiểm tra và lái xe an toàn tại kho xưởng. Nếu còn vấn đề thắc mắc về kỹ thuật hoặc quy trình vận hành, hãy liên hệ ngay với Xe Nâng Plus để được hỗ trợ tư vấn nhanh nhất.
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ: Tầng 5, Tòa Hancorp Plaza, số 72 Trần Đăng Ninh, Phường Nghĩa Đô, Hà Nội
- Hotline: 096 447 5885
- Email: xenangplus@gmail.com
- Website: https://xenangplus.com/
Tham khảo một số dòng xe nâng nổi bật của Xe Nâng Plus:
